Đeo vật phẩm trong mùa nóng: mồ hôi, cháy nắng, vết hằn — và món nào nên tạm cất
Mục “Đeo và dùng hằng ngày” đã có bài về dị ứng, khi tập và xuống nước, khi ngủ. Bài này nói về một mùa thay vì một hoạt động: những tháng nóng, khi người ta đổ mồ hôi cả ngày, ra nắng nhiều, bôi kem chống nắng liên tục. Đây là lúc món đồ đeo trên người chịu nhiều tác động nhất, và cũng là lúc nhiều người thấy khó chịu với nó nhất.
Mồ hôi: chuyện nhỏ cộng dồn
Mồ hôi có muối, dầu, axit nhẹ. Dưới một chiếc vòng hay quanh một sợi dây chuyền:
- Mồ hôi đọng lại không bay hơi được, da ẩm lâu, dễ ngứa, mẩn, nhất là người có da nhạy cảm.
- Dây chun, dây vải thấm mồ hôi mau giãn, mau mục, có mùi.
- Bạc, đồng xỉn nhanh hơn; kim loại mạ có thể bong sớm.
- Đá xốp, đá mềm, hạt gỗ có thể đổi màu, bám vết.
Đeo cho dễ chịu hơn
- Nới vòng một chút trong mùa nóng: tay hơi sưng khi nóng, vòng vừa mùa đông có thể chật mùa hè.
- Đổi tay đeo vài ngày một lần để da chỗ cũ được nghỉ.
- Tháo ra khi về nhà, để da khô thoáng vài giờ.
- Chọn dạng ít tiếp xúc: vòng hạt rời thưa hơn vòng ôm sát; mặt dây trên dây mảnh ít đọng mồ hôi hơn dây vải.
Kem chống nắng, nước hoa, xịt côn trùng
Mùa nóng là mùa của kem chống nắng và xịt chống muỗi. Những sản phẩm này có dầu, cồn, hoá chất có thể:
- Làm mờ đá mềm, đá đã xử lý, hổ phách, ngọc trai.
- Làm bong lớp mạ, làm ố bạc.
- Đọng trong khe chạm, thành lớp nhờn bám bụi.
Thói quen đơn giản: bôi xong, đợi khô, rồi mới đeo. Bôi lại giữa ngày thì tránh thoa trực tiếp lên chỗ đeo vòng.
Vết hằn rám nắng
Đeo vòng ra nắng cả mùa, khi tháo ra sẽ thấy một vệt da trắng hơn. Đây không phải dấu hiệu gì ngoài việc chỗ đó được che nắng. Nếu không thích, đổi tay đeo thường xuyên hoặc tháo vòng khi ra nắng lâu. Điều đáng chú ý hơn: da quanh vòng cũng là da đang bị nắng, nên bôi chống nắng đều (rồi đợi khô mới đeo lại).
🔴 Món nóng lên dưới nắng: kim loại và đá tối màu
Món đeo bằng kim loại, đá tối màu để dưới nắng gắt có thể nóng lên đáng kể. Mặt dây kim loại lớn áp vào da sau khi phơi nắng ngoài bãi biển, trên tay lái xe máy, có thể gây cảm giác bỏng rát, nhất là với trẻ em và người da mỏng. Tương tự, món đồ để trong ô tô đóng kín giữa trưa nóng tới mức cầm vào phải giật tay. Vài thói quen:
- Không để vòng, mặt dây trên táp lô xe hay ghế xe dưới nắng.
- Đi biển, đi nắng lâu: tháo món kim loại lớn cất vào túi.
- Trẻ em không đeo món kim loại lớn khi chơi ngoài nắng.
Dây chun và mùa hè
Nhiệt và mồ hôi làm dây chun lão hoá nhanh hơn. Một chiếc vòng chun xâu đầu mùa hè có thể giãn rõ sau vài tháng. Đầu mùa nóng, kiểm vòng, thay dây nếu đã kém đàn hồi. Cuối mùa, kiểm lại. Đứt dây giữa bãi biển, hạt rơi xuống cát là cảnh hay gặp.
Lau sau một ngày nóng
- Đá cứng: rửa nhanh nước sạch, lau khô.
- Đá kỵ nước, hạt gỗ: lau khăn hơi ẩm vắt kiệt, lau khô ngay.
- Bạc, đồng: lau khô bằng khăn mềm; xỉn thì xử lý theo bài lau riêng.
- Dây vải: để khô thoáng; có mùi thì thay.
Bài “Lau rửa vật phẩm: mỗi chất liệu một cách” trong mục có bảng đầy đủ.
Món nên tạm cất vào mùa hè
- Vòng hạt gỗ thơm, hạt trầm: mồ hôi làm bẩn và mất mùi nhanh.
- Hổ phách: mềm, sợ nhiệt cao và kem chống nắng.
- Ngọc trai: sợ mồ hôi axit.
- Vòng ôm sát, vòng nhiều vòng quấn: ngứa và hằn.
Không có gì sai khi “đổi mùa” trang sức như đổi quần áo. Cất đúng cách theo bài cất giữ trong mục, đầu mùa mát lấy ra đeo lại.
Đi biển, đi bơi trong mùa hè
Bài “Đeo vật phẩm khi tập, khi bơi, khi đi biển” trong mục đã nói kỹ. Nhắc lại ba điều mùa hè hay quên: nước biển mặn và nước hồ bơi có hoá chất đều hại dây chun, bạc, đá mềm; cát mài xước mặt đá; và sóng, nước lạnh làm tay co lại, vòng tuột mất lúc nào không biết. Cách đơn giản nhất là để món đeo trong túi khoá kéo ở phòng nghỉ, không mang ra bãi.
Người hay ra mồ hôi tay, làm việc ngoài trời
Người làm nghề ngoài trời, giao hàng, xây dựng, nông nghiệp đổ mồ hôi nhiều hơn hẳn. Với họ, vòng đá trơn, hạt to, dây chắc, dễ tháo lau mỗi tối thường hợp hơn vòng chạm khắc nhiều khe. Món đeo cổ nên là dây mảnh kim loại thay vì dây vải thấm mồ hôi.
Da bị mẩn đỏ dưới vòng
Thấy mẩn đỏ, ngứa đúng chỗ đeo vòng trong mùa nóng: tháo ra vài ngày, giữ da khô sạch. Hết rồi đeo lại mà bị lại, có thể là dị ứng với chất liệu (nickel trong kim loại, thuốc nhuộm dây). Kéo dài hoặc lan rộng thì đi khám da liễu. Bài “Dị ứng và khi nào tháo” trong mục có thêm chi tiết.
Ngủ trưa trong phòng nóng
Mùa hè nhiều người ngủ trưa ở văn phòng, trên ghế, trên bàn, tay gối dưới đầu. Vòng đá đeo tay lúc đó vừa cấn mặt, vừa đọng mồ hôi, vừa dễ va mặt bàn. Tháo ra đặt vào một hộp nhỏ trên bàn trước khi chợp mắt là đủ.
Nói gọn lại
Mùa nóng: nới vòng, đổi tay, đợi kem khô mới đeo, tháo khi về nhà. Không để món kim loại, đá tối màu dưới nắng gắt hay trong ô tô nóng rồi áp vào da. Kiểm dây chun đầu và cuối mùa, và tạm cất những món sợ mồ hôi.