Mười câu người mới ngại hỏi, trả lời thẳng

Có những câu người mới rất muốn hỏi mà ngại: sợ bị coi là không biết gì, sợ bị người bán xem thường, sợ bị người trong nhà cười. Mà chính mấy câu đó lại là câu quan trọng nhất.

Dưới đây là mười câu như vậy, trả lời thẳng.

1. "Tôi không thật sự tin thì mua có kỳ không?"

• Không kỳ chút nào — rất nhiều người mua vì thấy đẹp, vì thích chất liệu, vì kỷ niệm.
• Không ai kiểm tra niềm tin của bạn ở cửa hàng cả.
• Nói thật với người bán là thích kiểu dáng thì họ tư vấn đúng hướng hơn.
• Trang này có bài riêng về việc một món chỉ là đồ trang trí — và vì sao điều đó hoàn toàn ổn.

2. "Tôi không biết tên món, mô tả sao?"

1. Tả hình dáng bằng lời thường: tròn, dẹt, có tua, đeo cổ tay, để bàn.
2. Chụp ảnh thứ mình thấy ở đâu đó rồi đưa người bán xem.
3. Tả công dụng mình mong: để bàn làm việc, làm quà, đeo hằng ngày.
4. Người bán tử tế sẽ giúp gọi tên, và đó cũng là cách bạn học tên.

3. "Hỏi giá trước có bị coi là kỳ kèo không?"

• Hỏi giá là chuyện bình thường nhất khi mua bán.
• Hỏi giá trước khi cầm món lên còn tránh được cảm giác ngại khi đặt xuống.
• Hỏi luôn "có gồm đế, gồm hộp không" — hai thứ hay bị tính thêm.
• Người bán khó chịu vì câu hỏi giá thì đó là thông tin về họ, không phải về bạn.

4. "Mua món rẻ có bị chê không?"

1. Mua trong mức tiền của mình là điều đúng đắn, không có gì phải giải thích.
2. Món rẻ vẫn dùng được nếu chọn kỹ về chất liệu và tay nghề.
3. Đắt không tự động là tốt hơn — trang này có bài riêng về cái giá nói lên điều gì.
4. Người khuyên bạn "cố lên một bậc" thì hỏi phần chênh nằm ở đâu.

5. "Không biết mệnh mình thì có mua được không?"

• Được — chọn theo mắt mình vẫn là cách nhiều người dùng.
• Nếu muốn biết thì tra thử vài nơi, và đừng ngạc nhiên khi kết quả lệch nhau.
• Đừng để người bán tra hộ rồi chốt luôn món đắt tiền trong cùng một lượt.
• Trang này có bài riêng về khi bảng mệnh và sở thích nói ngược nhau.

6. "Mua rồi mà không dùng thì sao?"

1. Chuyện rất phổ biến, và không phải lỗi gì ghê gớm.
2. Cất đi một thời gian rồi xem lại — có món hợp với mình vào giai đoạn khác.
3. Trao cho người thật sự dùng vẫn hơn để mòn trong ngăn kéo.
4. Rút kinh nghiệm cho lần sau: mua vì mình thích hay vì được khuyên.

7. "Mua cho người khác mà tôi không rành?"

• Chọn thứ trung tính, dễ dùng, không mang ngụ ý về người nhận.
• Hỏi người nhận nếu thân — hỏi thẳng vẫn hơn đoán rồi vụng.
• Giữ hoá đơn và hỏi chính sách đổi để người nhận đổi được nếu cần.
• Trang này có bài riêng về quà cho người mình không thân lắm.

8. "Tôi hỏi nhiều quá có phiền không?"

1. Người bán nghiêm túc không phiền, vì khách hiểu rõ thì ít đổi trả.
2. Hỏi gọn từng câu thì dễ trả lời hơn một tràng dài.
3. Nếu thấy bị gạt đi thì đó là lúc nên mua chỗ khác.
4. Không mua sau khi hỏi cũng không sao — cảm ơn rồi đi là đủ lịch sự.

9. "Người nhà cười thì sao?"

• Đây là chuyện trong nhà, không phải chuyện đúng sai.
• Nói thật lý do mình mua — vì thích, vì ai tặng, vì tò mò.
• Đặt trong không gian riêng của mình nếu chưa muốn bàn.
• Chuyện chi tiền lớn thì vẫn nên bàn chung, đó là ranh giới hợp lý.

10. "Bắt đầu từ đâu cho đỡ tiếc tiền?"

1. Một món nhỏ trước, ở nơi có đổi trả rõ ràng.
2. Dùng vài tháng rồi mới tính món tiếp theo.
3. Ghi lại mua ở đâu, bao nhiêu, thấy thế nào — vài dòng thôi.
4. Đừng mua theo bộ ngay từ đầu.
5. Chấp nhận vài lần mua hớ như học phí có giới hạn.

Ngại vì người bán nhiệt tình quá

• Nhiệt tình là tốt, nhưng nó cũng làm người ta khó nói câu từ chối.
• Một câu đủ dùng: "em xem thêm rồi quay lại ạ" — không cần lý do gì thêm.
• Đừng để món hàng nằm trong tay mình suốt cuộc nói chuyện, đặt xuống rồi hãy bàn.
• Nếu bị hối thúc thì đó chính là lúc nên chậm lại.
• Không ai bị bắt buộc phải mua vì đã được tư vấn lâu.

Mấy câu khác cũng hay ngại

• "Tôi xem lâu mà không mua có sao không?" — không sao, cảm ơn rồi đi là đủ.
• "Tôi mang ra chỗ sáng xem được không?" — được, và nên làm, ánh sáng cửa hàng khác ánh sáng thật.
• "Tôi chụp ảnh món này được không?" — xin phép rồi chụp, nhiều nơi đồng ý.
• "Về hỏi người nhà rồi quay lại được không?" — được, và người bán tử tế không mất gì vì chuyện đó.
• "Tôi so giá nơi khác rồi mới quyết có bị giận không?" — đó là việc bình thường của người mua.

Khi mua trên mạng, ngại kiểu khác

• "Hỏi nhiều rồi không mua thì ngại" — người bán online nhận hàng chục tin nhắn mỗi ngày, họ không nhớ đâu.
• Xin ảnh thật của đúng món sẽ nhận là yêu cầu bình thường, không phải làm khó.
• Xin số đo và cân nặng cũng vậy.
• Hỏi chính sách đổi trả trước khi chuyển tiền, và lưu lại tin nhắn đó.
• Không trả lời mấy câu trên thì bạn vừa biết đủ để không mua.

Một câu đáng thuộc

1. "Anh chị giải thích giúp em vì sao lại thế?" — câu này dùng được ở mọi tình huống.
2. Nó không thách thức ai, chỉ xin một lời giải thích.
3. Người nắm nghề trả lời được và thường trả lời vui vẻ.
4. Người chỉ học thuộc thì sẽ vòng vo hoặc chuyển sang hối thúc.
5. Hỏi một câu thôi cũng đủ biết mình đang nói chuyện với ai.

Ngại vì không biết dùng chữ

1. Không cần dùng đúng thuật ngữ mới mua được hàng.
2. Nói bằng lời thường thì người bán còn hiểu đúng ý hơn.
3. Nghe một chữ lạ thì hỏi lại nghĩa — hỏi là cách nhanh nhất để biết.
4. Người cố dùng chữ khó để mình thấy mình kém thì đó là cách bán hàng, không phải kiến thức.
5. Trang này có bài riêng về chữ dùng trong quảng cáo, đọc trước khi đi mua.

Ba việc không ngại hỏi ai

• Chuyện sức khoẻ thì hỏi bác sĩ và đi khám.
• Hỏng hóc về điện, gas, nứt, dột — hỏi thợ có chuyên môn.
• Giấy tờ, thủ tục thì hỏi cơ quan có thẩm quyền.

Ba dòng trên lặp ở nhiều bài trong mục này, và lặp là cố ý.