Người nhà không thích món mình mua: tách lý do ra rồi hẵng bàn

Mua một món vừa ý, mang về nhà, rồi vợ hoặc chồng nhìn thấy và không giấu được vẻ không thích. Hoặc bố mẹ bảo sao lại mua thứ này. Hoặc con cái nói nhìn kỳ quá.

Chuyện này xảy ra thường xuyên hơn người ta tưởng, và cách xử nó quyết định không khí trong nhà nhiều hơn quyết định chỗ đặt món đồ.

Trước hết, tách ra ba lý do rất khác nhau

Người nhà không thích thường vì một trong ba, và mỗi cái xử một kiểu.

Không thích cái nhìn thấy. Màu, dáng, cỡ, chỗ đặt. Đây là lý do nhẹ nhất và cũng dễ giải quyết nhất — phần lớn chỉ cần đổi chỗ.

Không thích việc chi tiền. Câu nói ra là về món đồ, nhưng chuyện thật là về khoản tiền, hoặc về việc quyết một mình không bàn. Xử chỗ này bằng cách dời cái bình hoa sang góc khác thì không ăn thua.

Không thoải mái với ý nghĩa. Người trong nhà theo tín ngưỡng khác, hoặc không tin những thứ này và thấy khó chịu khi nó hiện diện trong không gian chung.

Hỏi một câu nhẹ nhàng thường ra ngay lý do nào: mình không thích chỗ đặt hay không thích chính món này? Nghe câu trả lời rồi hẵng bàn tiếp.

Khi lý do là cái nhìn thấy

Dễ nhất, và nhiều khi chỉ là chuyện vị trí.

Món đặt ngay tầm mắt ở phòng chung thì ai cũng phải nhìn mỗi ngày; cũng món đó đặt ở góc làm việc riêng của bạn thì không ai bận tâm. Không gian chung có luật khác với không gian riêng — và đây là điều nên nhớ cả khi mua.

Cỡ cũng hay là vấn đề thật chứ không phải cớ. Một món to trong phòng nhỏ đúng là chiếm chỗ và hút mắt, người khó chịu không phải vì họ khó tính.

Cách làm gọn: thử đặt ở hai ba chỗ khác nhau trong vài hôm, rồi hỏi lại. Nhiều trường hợp kết thúc ở đây mà không ai phải nhượng bộ gì.

Khi lý do thật là tiền

Đây là chỗ dễ thành cãi nhau nếu nói lệch chủ đề.

Nếu khoản chi đáng kể so với thu nhập nhà mình, thì phản ứng đó hợp lý và nên nghe. Bàn về tiền thì bàn thẳng về tiền: bao nhiêu, lấy từ đâu, có ảnh hưởng tới khoản nào không.

Nếu chuyện là quyết một mình, thì điều cần thoả thuận không phải món đồ này mà là mức tiền mà mỗi người tự quyết được. Nhiều nhà đặt ra một ngưỡng — dưới mức đó thì ai mua gì tuỳ ý, trên mức đó thì bàn trước. Có ngưỡng rõ thì lần sau không phải bàn lại từ đầu.

Còn nếu đã lỡ mua món đắt mà không bàn, thì nhận phần đó trước rồi mới nói tới món đồ. Bảo vệ món đồ trong khi người kia đang nói về chuyện bàn bạc là cách chắc chắn để câu chuyện đi xa hơn cần thiết.

Khi lý do là tín ngưỡng hoặc niềm tin

Phần khó nhất, và cũng là phần cần nhẹ tay nhất.

Ở đây không nên đi vào tranh luận ai đúng ai sai — cuộc tranh luận đó không kết thúc được, và thắng nó cũng chẳng để làm gì trong một gia đình.

Cách thường có tác dụng là chuyển từ chuyện tin sang chuyện không gian: ai cũng có quyền không phải nhìn thấy thứ mình không thoải mái mỗi ngày trong nhà mình. Đặt ở phòng riêng, ở góc làm việc, hoặc chỗ ít qua lại thì gần như luôn giải quyết được.

Với món mang biểu tượng tôn giáo thì còn thêm một tầng: nó có thể khiến người theo tín ngưỡng đó thấy nó bị đặt không đúng chỗ. Hỏi cho rõ trước khi đặt vẫn hơn là đặt rồi mới biết.

Và nếu bạn là người không thích: nói bằng cảm giác của mình chứ đừng nói bằng đánh giá về người kia. Mình thấy không thoải mái khi nó ở phòng khách dễ nghe hơn nhiều so với mấy thứ đó vô nghĩa.

Mấy cách xử thường dùng được

Không cái nào là luật, chỉ là những cách nhiều nhà đã làm.

Đổi chỗ trước khi đổi quyết định. Rẻ nhất, nhanh nhất, và giải quyết phần lớn trường hợp.

Chia vùng trong nhà. Không gian chung thì hai bên cùng đồng ý; không gian riêng thì mỗi người tự quyết. Nguyên tắc này áp được cho nhiều chuyện khác chứ không riêng vật phẩm.

Đặt thử một thời gian. Nhiều khi cái khó chịu ban đầu là do lạ mắt. Thoả thuận để một tháng rồi xem lại là cách để không ai phải quyết dứt khoát ngay lúc đang khó chịu.

Trả lại hoặc đổi nếu còn kịp. Nếu người nhà thật sự không chịu được và chính sách đổi trả còn hiệu lực, thì đây là lựa chọn gọn gàng chứ không phải thua cuộc.

Cất đi mà không bỏ. Bọc lại cất tủ, để đó. Vài tháng sau lấy ra xem lại, hoặc chuyển cho người thích nó hơn.

Điều nên tránh: đặt lén rồi để người kia phát hiện, hoặc đặt ở chỗ khuất rồi âm thầm khó chịu. Cả hai cách đều để lại dư vị lâu hơn hẳn bản thân chuyện món đồ.

Phòng trước cho lần sau

Mấy việc nhỏ làm trước khi mua, đỡ được gần hết chuyện này.

Hỏi trước nếu định đặt ở chỗ chung. Cho xem ảnh, nói cỡ, nói chỗ định đặt. Mất hai phút.

Thống nhất ngưỡng tiền tự quyết. Một lần cho nhiều lần sau.

Biết trước trong nhà có ai kiêng gì. Không phải để chiều, mà để không vô tình đụng vào chuyện người ta coi trọng.

Giữ hoá đơn và biết chính sách đổi trả. Có đường lùi thì mọi chuyện nhẹ hơn.

Và với món đáng tiền, cân nhắc cho người kia cùng chọn. Món hai người cùng chọn thì không ai phải bảo vệ nó về sau.

Ba điều gọn lại

Một, tách cho rõ ba lý do — không thích cái nhìn thấy, không thích chuyện tiền, hay không thoải mái với ý nghĩa — vì mỗi cái xử một kiểu.

Hai, đổi chỗ trước khi đổi quyết định; không gian chung cần hai bên đồng ý, không gian riêng thì mỗi người tự quyết.

Ba, đừng đặt lén và cũng đừng âm thầm chịu đựng — cả hai để lại dư vị lâu hơn hẳn bản thân món đồ.