Bộ dụng cụ lau đồ và chỗ để làm: chuẩn bị một lần, dùng cho mọi món

Phần lớn hỏng hóc khi lau chùi không đến từ việc dùng sai chất tẩy, mà đến từ mấy thứ rất tầm thường: khăn cũ còn hạt cát, chỗ lau chật nên món tuột tay, hoặc lau trong ánh sáng yếu nên không thấy vết mình vừa tạo ra.

Bài này nói về bộ dụng cụ và chỗ làm — hai thứ chuẩn bị một lần rồi dùng được cho gần như mọi món trong nhà.

Sáu món trong bộ cơ bản

1. Khăn sợi mịn, nhiều cái — dùng riêng cho đồ, không dùng chung với khăn lau nhà.
2. Cọ mềm loại dùng cho máy ảnh hoặc cọ vẽ sạch, để quét bụi trong khe chạm.
3. Tăm bông cho góc nhỏ và đường viền.
4. Găng vải cotton — giữ mồ hôi tay khỏi bám lên bề mặt, và cầm chắc hơn.
5. Khay lót có gờ, lót vải mềm, để món không lăn khỏi bàn.
6. Bóng thổi bụi (loại bóp tay) cho chỗ cọ không với tới.

Cả bộ này rẻ, mua một lần dùng nhiều năm, và giải quyết được phần lớn việc lau thường ngày mà không cần bất kỳ dung dịch nào.

Bốn thứ không nên có trong bộ

• Khăn giấy khô — xơ giấy làm xước bề mặt bóng.
• Bàn chải cứng, kể cả bàn chải đánh răng cũ với đồ mềm.
• Chất tẩy đa năng — mạnh cho mọi thứ nghĩa là quá mạnh cho phần lớn món.
• Khăn đã dùng lau đồ khác mà chưa giặt — hạt bụi cứng bám lại là nguyên nhân xước phổ biến nhất.

Chỗ làm: bốn điều kiện

1. Mặt phẳng rộng hơn bạn nghĩ, dọn trống hẳn trước khi bắt đầu.
2. Đủ sáng, và sáng từ bên cạnh — ánh sáng xiên cho thấy vết xước mà đèn thẳng giấu đi.
3. Không ở mép bàn, không ở chỗ người qua lại.
4. Có chỗ đặt món đã lau xong tách khỏi món chưa lau.

Lau trên sàn nghe an toàn nhưng lại bất tiện và hại lưng. Bàn thấp, lót vải, ngồi ghế là tư thế bền nhất cho việc kéo dài.

Nguyên tắc thử ở góc khuất

Bất cứ thứ gì mới — khăn mới, dung dịch mới, cách làm mới — đều thử ở một góc nhỏ khuất trước, đợi khô, xem kỹ, rồi mới làm cả món.

Quy tắc này nghe thừa cho tới lần đầu bạn làm bạc màu một mảng lớn. Mất hai phút, tránh được thứ không sửa được.

Thứ tự lau một món

1. Thổi và quét bụi khô trước — đây là bước quan trọng nhất, vì bụi còn trên bề mặt sẽ thành giấy nhám khi bạn lau ướt.
2. Lau khô bằng khăn mịn, nhẹ tay, theo một chiều.
3. Chỉ dùng ẩm khi cần, và chỉ với chất liệu chịu được.
4. Làm khô hoàn toàn trước khi đặt lại chỗ cũ.

Món nhiều bộ phận

Tháo rời thì lau dễ hơn, nhưng chỉ tháo khi bạn chắc lắp lại được. Chụp ảnh trước khi tháo, và để các chi tiết nhỏ vào một hộp có nắp — chi tiết nhỏ rơi xuống sàn thường là mất luôn.

Bao lâu lau một lần

• Quét bụi khô: thường xuyên, vài tuần một lần tuỳ nhà nhiều bụi hay ít.
• Lau kỹ: vài lần một năm là đủ với phần lớn món.
• Món đeo trên người: lau nhẹ mỗi ngày hoặc mỗi vài ngày.
• Lau ít mà đều tốt hơn lau kỹ mỗi năm một lần.

Khi chưa biết chất liệu là gì

Không biết thì làm ít nhất có thể: thổi bụi, quét cọ mềm, lau khô. Đừng thử nước, đừng thử dung dịch, và đừng hỏi mẹo trên mạng rồi làm ngay — mỗi chất liệu một kiểu, mà mô tả trên mạng thường không rõ món của bạn thuộc loại nào.

Món quan trọng mà bạn không rõ chất liệu thì mang tới chỗ bán hoặc thợ hỏi một câu, rẻ hơn nhiều so với làm hỏng.

Cất bộ dụng cụ ở đâu

Một hộp riêng, để chỗ dễ lấy. Bộ dụng cụ nằm trong hộp cất tận đáy tủ thì việc lau sẽ bị hoãn mãi — và phần lớn hỏng hóc của đồ trong nhà đến từ việc bị bỏ quên chứ không phải từ việc chăm sai cách.

Giữ khăn cho sạch

• Giặt riêng, không giặt chung với quần áo có xơ.
• Không dùng nước xả vải — nó để lại lớp màng làm khăn hết bám bụi.
• Phơi khô hẳn rồi cất trong hộp kín, đừng vắt lên móc trong nhà tắm.
• Khăn rơi xuống sàn thì bỏ vào giỏ giặt, đừng phủi rồi dùng tiếp.
• Thay khăn khi thấy cứng hoặc sờ thấy sạn.

Lau khi nhà có trẻ nhỏ

Trẻ con thích tham gia, và đó là chuyện tốt nếu chọn đúng việc cho chúng: quét bụi bằng cọ mềm, gấp khăn, cầm đèn. Phần cầm món nặng và món dễ vỡ thì để người lớn.

Cất bộ dụng cụ ngoài tầm với khi không dùng — tăm bông và bóng thổi bụi trông rất giống đồ chơi.

Một buổi lau cả nhà: sắp thứ tự

1. Dọn bụi phòng trước, đợi bụi lắng rồi mới lau đồ — lau trước khi quét nhà là làm hai lần.
2. Lau món sạch trước, món bẩn sau, để khăn không mang bẩn từ món này sang món kia.
3. Món cùng chất liệu làm liền nhau, đỡ phải đổi cách và đổi khăn.
4. Đừng lấy hết mọi thứ xuống cùng lúc — làm từng khu, xong khu nào đặt lại khu đó.

Lấy hết xuống rồi mệt giữa chừng là cảnh quen thuộc: đồ nằm la liệt vài ngày, và nguy cơ sứt vỡ cao hơn cả lúc đang lau.

Nếu bạn phải thuê người dọn

• Nói rõ món nào tự mình lau, và cất riêng những món đó trước khi họ tới.
• Chỉ chỗ nào đừng xịt dung dịch — đây là nguyên nhân hỏng phổ biến khi thuê dọn.
• Đừng để họ tự quyết món nào lau bằng gì; họ không có nghĩa vụ biết chất liệu đồ nhà bạn.
• Chụp ảnh trước nếu có món giá trị, để hai bên cùng rõ tình trạng.

Ba điều gọn lại

1. Thổi và quét bụi khô trước — bụi còn trên bề mặt sẽ thành giấy nhám khi lau.
2. Ánh sáng xiên từ bên cạnh cho thấy điều đèn thẳng giấu đi.
3. Thử ở góc khuất trước với bất cứ thứ gì mới, kể cả một cái khăn mới.