Khi nhà nhận nhiều món cùng lúc: sau một dịp, một chuyến đi, một lần dọn nhà
Có những lúc nhà nhận nhiều món cùng lúc: sau một dịp lễ, sau một chuyến đi, sau đám cưới, hoặc sau khi dọn về nhà mới và mở ra một thùng đồ mua gom từ nhiều năm.
Nhận một món thì dễ — cất vào chỗ, xong. Nhận cả chục món cùng lúc thì khác hẳn, và phần lớn người ta xử bằng cách tệ nhất: bày hết ra luôn, hoặc để nguyên trong túi cả tháng.
Vì sao nhiều món cùng lúc lại khó
Ba lý do chồng lên nhau.
Thứ nhất, không có chỗ sẵn. Chỗ trống trong nhà thường vừa đủ cho một hai món; mười món thì phải sắp lại cả một khu vực.
Thứ hai, chúng cạnh tranh nhau. Bày hết ra thì không món nào nổi, và cả cụm nhìn như một quầy hàng.
Thứ ba, mình chưa biết mình nghĩ gì về chúng. Món vừa nhận còn mang cảm xúc của lúc nhận, và cảm xúc ấy không phải cơ sở tốt để quyết nó sẽ ở đâu trong nhà nhiều năm tới.
Bước đầu: một chỗ tập kết, không phải mười chỗ
Việc đầu tiên không phải bày mà là gom hết về một chỗ — một mặt bàn trống, một góc phòng. Mở hết ra, để cạnh nhau, nhìn một lượt.
Chỉ riêng việc nhìn thấy tất cả cùng lúc đã trả lời được kha khá: món nào trùng nhau, món nào rõ ràng không hợp nhà, món nào mình thật sự muốn thấy mỗi ngày.
Đừng làm việc này ngay trong ngày nhận, nhất là sau một dịp đông người. Để qua một hai hôm, lúc còn lại một mình và nhà đã yên.
Chia ba nhóm, không chia hai
Chia hai — giữ hoặc bỏ — là lý do nhiều người tắc. Chia ba thì trôi hơn nhiều:
Bày ngay. Món mình biết chắc muốn thấy mỗi ngày, và đã nghĩ ra chỗ.
Cất, xem lại sau. Món chưa có chỗ, hoặc chưa chắc. Cất tử tế vào hộp, ghi ngày.
Chuyển đi. Món không hợp nhà mình nhưng còn tốt — tặng lại, hoặc để dành cho dịp cần một món quà.
Nhóm giữa là nhóm quan trọng nhất, vì nó cho phép chưa quyết. Thiếu nó thì người ta hoặc bày bừa ra hoặc cất tất cả rồi quên.
Đừng bày quá ba món mới cùng lúc
Đây là con số thực dụng chứ không phải quy tắc gì. Bày ba món mới thì mỗi món còn được nhìn; bày mười món thì mắt lướt qua tất cả.
Phần còn lại cất vào nhóm giữa và đưa ra dần — vài tuần một món. Cách này có thêm một cái lợi: mình biết được món nào thật sự hợp chỗ, vì có thời gian nhìn nó riêng.
Món nhận từ người khác: một việc nên làm ngay
Với món được tặng, ghi lại ai tặng, dịp gì, ngày nào — dán một mẩu giấy dưới đế hoặc ghi vào một ghi chú chung.
Nhận một món thì ai cũng nhớ. Nhận tám món trong một dịp thì sáu tháng sau đã lẫn, và tới lúc gặp lại người tặng thì không nhớ nổi món nào của ai. Một phút ghi lại tránh được tình huống ấy.
Đây cũng là thông tin quyết định về sau: món nào có thể chuyển đi, món nào thì không nên.
Kiểm nhanh trước khi cất
Đồ mới về nhà, nhất là đồ đi đường xa, nên được nhìn qua trước khi vào hộp:
- Vết nứt, mẻ, bong đế — phát hiện sớm thì còn nói được với nơi bán hoặc nơi gửi.
- Ẩm trong bao bì — nhất là đồ gói kín đi đường mưa.
- Mùi lạ từ vật liệu đóng gói.
- Côn trùng hoặc trứng côn trùng với đồ gỗ, đồ mây tre mang từ xa về.
Mục cuối hay bị bỏ qua nhất và lại là mục có thể lan ra cả nhà. Đồ mang từ vùng khác về nên để riêng vài ngày trước khi cho vào tủ chung.
Ba hoàn cảnh, ba chỗ cần lưu ý riêng
Sau một dịp lễ hoặc đám cưới. Phần lớn là quà, nên khâu ghi lại ai tặng là quan trọng nhất. Và nếu có nhiều món trùng loại — chuyện rất thường — thì đừng vội chuyển đi ngay; giữ một thời gian rồi quyết, vì người tặng có thể sẽ tới nhà.
Sau một chuyến đi. Đồ mua ở xa hay mang theo cảm giác của chuyến đi, nên lúc mở vali thì món nào cũng thấy đáng giữ. Đây là nhóm nên để vào nhóm giữa nhiều nhất, và mở lại sau một tháng — lúc ấy mới rõ món nào thật sự hợp với nhà mình.
Sau khi dọn nhà. Khác hai ca trên: đây không phải đồ mới mà là đồ cũ hiện ra cùng lúc. Nhà mới có chỗ khác, ánh sáng khác, nên một món từng hợp nhà cũ chưa chắc còn hợp — và đây là dịp tốt nhất để bớt đi mà không thấy tiếc.
Khi trong nhà mỗi người muốn bày một kiểu
Nhiều món về cùng lúc thì chuyện bày ở đâu dễ thành chuyện của cả nhà, nhất là khi món là quà của bên nội hay bên ngoại.
Cách thu xếp gọn: chia theo khu vực thay vì tranh luận từng món — khu này người này quyết, khu kia người kia quyết, còn phòng khách thì bàn chung. Ai cũng có phần của mình và không ai phải nhượng bộ trong từng món một.
Với món là quà của người thân mà mình không ưa, đừng bày cho vừa lòng rồi khó chịu mỗi ngày. Cất tử tế và giữ lại thông tin ai tặng — như vậy thành thật hơn, và khi người tặng tới thì mang ra cũng không muộn.
Sau một tháng: mở nhóm giữa ra
Đặt hẹn một tháng. Lúc mở lại, câu hỏi rất dễ trả lời: tháng qua mình có lần nào nghĩ tới món này không.
Có thì tìm chỗ cho nó. Không thì chuyển sang nhóm ba, và lần này quyết nhẹ hơn nhiều so với lúc vừa nhận — vì cảm xúc của ngày nhận đã lắng.
Ba điều gọn lại
Một. Gom hết về một chỗ và nhìn cùng lúc trước khi bày gì. Chỉ riêng việc thấy tất cả cạnh nhau đã trả lời được kha khá.
Hai. Chia ba nhóm chứ đừng chia hai — nhóm "cất, xem lại sau" là nhóm cho phép chưa quyết, và thiếu nó thì người ta hoặc bày bừa hoặc cất tất rồi quên.
Ba. Ghi ai tặng, dịp gì, ngày nào ngay khi nhận. Nhận một món thì ai cũng nhớ; nhận tám món trong một dịp thì sáu tháng sau đã lẫn.