Nhận vật phẩm về nhà: ngày đầu tiên làm gì
Món đồ vừa về tới nhà là lúc dễ làm sai nhất: người thì lau chùi ngay bằng thứ không nên dùng, người thì cất vào tủ rồi quên, người thì loay hoay không biết có phải làm nghi thức gì trước không.
Dưới đây là việc của ngày đầu tiên, xếp theo thứ tự, và tách rõ việc bắt buộc với việc tuỳ tâm.
1. Mở gói đúng cách
- Mở trên mặt phẳng có lót khăn hoặc chăn mỏng, không mở trên nền cứng.
- Cắt băng dính chứ đừng giật, và gỡ từng lớp — nhiều món có phụ kiện nhỏ nằm lẫn trong giấy gói.
- Giữ lại hộp và lớp lót ít nhất tới khi hết hạn đổi trả. Trả hàng không có hộp gốc thường bị trừ hoặc bị từ chối.
2. Kiểm ngay, trước khi lau
Đây là bước quan trọng nhất và cũng hay bị bỏ. Kiểm trước khi làm gì cả, vì sau khi lau rửa thì rất khó phân định vết nào có sẵn.
- So với mô tả: chất liệu, kích thước, khối lượng nếu có cân.
- Soi đèn chếch tìm vết sứt, nứt, xước, chỗ dặm.
- Với chuỗi hạt: đếm số hạt, kéo nhẹ kiểm dây, xem nút thắt.
- Chụp ảnh sáu mặt ngay lúc này, có cả ảnh cận chỗ bất thường.
Thấy khác mô tả thì nhắn cho người bán trong ngày, kèm ảnh. Báo muộn là mất thế.
3. Lau rửa — theo chất liệu, không theo thói quen
- Đá: khăn mềm ẩm rồi lau khô. Không ngâm lâu, nhất là hàng có bơm keo hoặc ép bột.
- Gỗ và trầm: khăn khô. Nước làm phai hương và có thể làm nứt.
- Đồng: khăn khô mềm; không dùng bột đánh bóng thô vì nó bào lớp phủ.
- Gốm sứ: rửa nước thường được, tránh chà bằng miếng nhám.
- Với mọi chất liệu: không dùng hoá chất tẩy, cồn, nước rửa chén cho lần làm sạch đầu tiên.
4. Chọn chỗ đặt hoặc thử đeo
Đừng cố định ngay. Vài ngày đầu chỉ nên thử:
- Đồ đeo: đeo thử vài ngày xem có vướng khi làm việc không, có cấn không, cỡ có vừa không.
- Đồ bày: đặt tạm ở chỗ định để, sống với nó vài hôm rồi mới quyết. Nhiều người đổi chỗ sau ba ngày.
- Đồ nặng: kê tạm dưới sàn hoặc trên mặt chắc chắn, chưa treo chưa kê cao vội.
5. Lưu hồ sơ món đồ — năm phút, dùng nhiều năm
- Bộ ảnh vừa chụp, đặt trong một thư mục theo tên món.
- Hoá đơn hoặc tin nhắn xác nhận đã trả bao nhiêu, ngày nào, mua ở đâu.
- Giấy kiểm định nếu có.
- Một dòng ghi chú: người bán nói gì về chất liệu và tình trạng xử lý.
Bộ này dùng được khi cần đổi trả, khi mua bảo hiểm, và khi sau này muốn chuyển nhượng.
6. Phần nghi thức — tuỳ tâm, không bắt buộc
Nhiều người muốn làm một việc gì đó khi nhận món mới: lau bằng nước sạch, đặt lên bàn thờ một lúc, thắp một nén hương. Đó là việc thuộc tín ngưỡng cá nhân, làm đơn giản tại nhà là đủ.
Điều nên cảnh giác là dịch vụ tính phí cao kèm lời hứa về tài lộc, hoặc lời nói rằng không làm đúng nghi thức thì món đồ "phản chủ". Câu đó không nhằm giúp mình.
Nếu món đồ không như mong đợi
Chuyện rất thường: ở quầy thì thích, về nhà thấy màu khác, cỡ khác, hoặc đơn giản là không hợp với chỗ định đặt. Ba hướng xử lý, theo thứ tự nên thử:
- Đổi trong hạn. Liên hệ ngay, kèm ảnh đã chụp lúc mở gói. Càng sớm càng dễ, và giữ nguyên hộp thì gần như luôn đổi được.
- Đổi chỗ đặt trước khi kết luận. Cùng một món dưới ánh sáng khác trông khác hẳn — thử ở ba chỗ trong nhà, ít nhất một chỗ gần cửa sổ.
- Cất lại một thời gian. Nếu không đổi được, cứ cất tử tế vài tháng. Nhiều món về sau lại hợp với một chỗ khác trong nhà.
Điều không nên làm là tự sửa: mài, sơn, đánh bóng hay khoan thêm lỗ. Mấy việc đó vừa làm mất khả năng đổi trả, vừa làm món đồ mất giá nếu sau này muốn chuyển nhượng.
Cất khi chưa dùng tới
- Mỗi món một ngăn hoặc một túi riêng — đá cứng làm xước đá mềm, và đó là kiểu hỏng không phục hồi được.
- Tránh nơi ẩm và nơi có nắng chiếu trực tiếp; đồ gỗ và đồ da hỏng nhanh nhất ở hai môi trường này.
- Gói hút ẩm trong hộp kín, thay định kỳ.
- Ghi nhãn ngoài hộp để khỏi phải mở ra tìm — mỗi lần mở là một lần cầm nắm và một lần có nguy cơ rơi.
Món được tặng hoặc thừa kế
Khác một chút ở chỗ không có hoá đơn và không đổi trả được. Việc nên làm:
- Kiểm và chụp ảnh như trên, ghi lại người tặng và dịp tặng — phần lai lịch này làm nên giá trị về sau.
- Làm sạch nhẹ nhàng, đừng đánh bóng lại. Đồ cũ được đánh bóng thường mất giá, không tăng.
- Nếu không hợp sở thích, cứ cất tử tế một thời gian rồi quyết sau — quyết vội thường tiếc.
Bảy ngày đầu: ba điều nên để ý
- Đồ đeo có gây ngứa hay đỏ da không — nếu có thì ngừng, có thể do lớp mạ hoặc do dây.
- Đồ bày có vướng lối đi, có bị va vào không.
- Màu sắc dưới ánh sáng nhà mình có giống lúc ở quầy không — nếu khác hẳn thì đáng hỏi lại.
Cả ba đều nằm trong thời hạn đổi trả của phần lớn cửa hàng, nên phát hiện sớm thì còn xử lý được.
Tóm lại
Mở gói cẩn thận, kiểm trước khi lau, làm sạch theo chất liệu, thử vài ngày rồi mới cố định chỗ, và dành năm phút lưu hồ sơ. Phần nghi thức thì tuỳ tâm và nên giữ đơn giản — hãy dè dặt với bất kỳ ai bán một nỗi lo kèm theo món đồ mình vừa mua.