Bán lại món người khác tặng: có sao không, và làm thế nào cho phải

Bạn được tặng một món, giữ vài năm, không dùng tới, và giờ nghĩ tới chuyện bán lại. Rồi một câu lởn vởn: làm vậy có bạc không?

Câu hỏi này đáng được trả lời thẳng, vì rất nhiều người giữ những món mình không cần chỉ vì chưa ai nói cho họ nghe phần này.

Về nguyên tắc thì đó là đồ của bạn

Một món quà đã trao là tài sản của người nhận. Bán, tặng lại, hay cất đi đều là quyền của bạn. Người tặng cũng không mong bạn giữ một thứ vô dụng suốt đời — phần lớn họ chỉ mong lúc trao là bạn vui.

Cái khó không nằm ở nguyên tắc, mà nằm ở quan hệ: nếu người tặng biết, họ có buồn không.

Ba trường hợp rất khác nhau

1. Quà xã giao, người tặng không thân — bán lại gần như không có vấn đề gì.
2. Quà từ người thân, không mang dấu riêng — cân nhắc chuyện họ có thể biết; xem phần dưới.
3. Quà có khắc tên, có lời đề tặng, hoặc là kỷ vật của người đã mất — đây là nhóm không nên bán. Nó không còn là món hàng, và người mua cũng khó dùng.

Nhóm thứ ba thì làm gì

• Cất kỹ — không cần bày ra mới là giữ.
• Chuyển cho người khác trong nhà nếu có ai muốn và hiểu ý nghĩa của nó.
• Chụp một tấm ảnh rồi mới quyết, nếu điều bạn muốn giữ thật ra là phần kỷ niệm.
• Nếu nó khiến bạn nặng lòng thì nói với người trong nhà, đừng ôm một mình.

Nếu quyết bán thì làm cho gọn

1. Đừng bán ở nơi người tặng hay lui tới — cùng khu chợ mạng, cùng nhóm, cùng cửa hàng.
2. Gỡ hết dấu vết cá nhân: thiệp, hộp có tên, ảnh chụp có mặt người quen phía sau.
3. Mô tả đúng tình trạng — đã dùng hay chưa, có hộp không, mua khi nào.
4. Đừng bịa chuyện gốc tích để bán được giá; món đã qua tay thì nói rõ là đã qua tay.
5. Định giá theo thị trường đồ đã dùng, không theo giá người tặng đã trả.

Ba cách khác ngoài bán

1. Tặng lại cho người thật sự cần — với đồ còn tốt, đây thường là cách nhẹ lòng nhất, và món đồ vẫn đi tiếp đời của nó.
2. Đổi với người quen: bạn có món không dùng, họ có món không dùng — đổi thì cả hai đều được việc.
3. Cho vào quỹ chung: nhiều nhóm và nơi thiện nguyện nhận đồ còn tốt để bán gây quỹ.

Ba cách này bỏ hẳn phần khó xử về tiền, và với món quà thì đó thường là phần khiến người ta ngại nhất.

Đồ đã dùng rồi thì bán được không

• Đồ trang trí, tượng, tranh — bán lại bình thường, chỉ cần nói rõ đã dùng.
• Đồ đeo sát người — nhiều người mua ngại, nên giá xuống hẳn; cần lau sạch và mô tả trung thực.
• Đồ đã sứt, đã sửa — nói rõ, và đừng chụp ảnh né chỗ hỏng.
• Đồ có mùi bám — hương, khói, ẩm mốc — nên nói trước vì người mua sẽ nhận ra ngay.

Nguyên tắc chung khi bán đồ đã dùng rất gọn: mô tả sao cho người mua không bất ngờ khi mở hộp. Đó cũng là cách duy nhất để không phải cãi nhau sau đó.

Nếu người tặng biết

Chuyện này có thể xảy ra, nhất là ở nhóm quan hệ gần. Nếu bị hỏi, cách gọn nhất là nói thật, ngắn, và không biện minh dài: nhà chật, không dùng tới, để nằm không thì phí — và cảm ơn lần nữa vì món quà.

Điều làm người tặng buồn thường không phải là chuyện món đồ được bán, mà là cảm giác bị giấu. Nói thẳng khi được hỏi thì phần lớn chuyện dừng ở đó.

Nếu bạn là người tặng

• Đã tặng thì thôi. Không hỏi lại món quà ở đâu, không đi tìm trên chợ mạng.
• Muốn món quà được giữ lâu thì tặng thứ người ta dùng được — đó là phần bạn quyết được, chứ không phải phần sau khi trao.
• Nếu thật sự muốn nó ở lại trong nhà bạn thì đừng tặng; cho mượn hoặc giữ là lựa chọn thành thật hơn.

Món mua cho mình rồi thôi dùng

Nhóm này dễ hơn nhiều: không vướng ai cả. Chỉ cần nhớ rằng giữ một món không dùng cũng là một khoản chi — chiếm chỗ, phải lau, và mỗi lần nhìn lại nhắc bạn về số tiền đã bỏ ra.

Bán đi, cho đi, hay cất gọn đều tốt hơn là để nó nằm giữa nhà trong tình trạng lửng lơ nhiều năm.

Quyết trong ba phút

Nếu đang phân vân với một món cụ thể, ba câu này thường đủ:

1. Nếu mất nó hôm nay, mình có tiếc không? Không tiếc thì câu trả lời đã rõ.
2. Nó có mang dấu riêng của người tặng không? Có thì chuyển sang hướng cất giữ, không bán.
3. Mình đang giữ vì muốn giữ, hay vì ngại? Nếu là vì ngại thì đó không phải lý do đủ để chiếm chỗ nhiều năm.

Và nếu vẫn chưa quyết được, cất vào hộp rồi hẹn lại sau sáu tháng. Món nào sáu tháng không nhớ tới thì lúc đó quyết rất dễ.

Ba điều gọn lại

1. Quà đã trao là tài sản của người nhận — cái khó nằm ở quan hệ, không ở nguyên tắc.
2. Quà có khắc tên, có lời đề tặng, hoặc kỷ vật người đã mất thì đừng bán; cất kỹ vẫn là giữ.
3. Nếu người tặng biết thì nói thật, ngắn, không biện minh dài — điều làm họ buồn thường là cảm giác bị giấu.