Tặng vật phẩm cho người không tin phong thuỷ: tặng món đồ, đừng tặng kèm lời khẳng định

Sinh nhật một người bạn thân, tân gia nhà em trai, quà cảm ơn cho đồng nghiệp — bạn muốn tặng một món vật phẩm mà mình thích, nhưng người nhận thì rõ ràng không tin mấy chuyện này. Có người còn nói thẳng ra như vậy.

Tình huống này làm nhiều người chùn tay, rồi quay sang mua một món khác cho an toàn. Không cần phải thế. Chỉ cần đổi một chỗ trong cách nghĩ: tặng món đồ, đừng tặng kèm lời khẳng định.

Thứ làm người ta khó chịu không phải món đồ

Đây là chỗ đáng nhìn cho rõ. Một người không tin phong thuỷ thường không khó chịu với một khối đá đẹp, một bức tượng chạm khéo hay một cái chuông có tiếng hay. Những thứ đó là đồ vật, và ai cũng nhìn được nó đẹp hay không.

Thứ gây khó chịu là phần đi kèm: lời nói rằng món này sẽ mang lại tài lộc, rằng đeo vào sẽ tránh được chuyện xấu, rằng phải đặt đúng hướng mới có tác dụng. Với người không tin, mấy câu đó đặt họ vào thế khó — hoặc gật cho qua chuyện, hoặc phải nói lại rằng mình không tin, ngay trong lúc đang nhận quà.

Bỏ phần đó đi thì món quà trở lại làm đúng việc của một món quà.

Chọn theo cái nhìn được, không theo cái phải tin

Nguyên tắc chọn gọn trong một câu: chọn món mà nếu bỏ hết ý nghĩa phong thuỷ đi, nó vẫn còn là một món đồ đáng có.

Mấy nhóm hợp với tiêu chí này:

• Món có nghề trong đó. Chạm khéo, đánh bóng kỹ, tỷ lệ cân. Người không tin gì cả vẫn nhận ra tay nghề.
• Món dùng được. Chặn giấy, khay để đồ, gạt tàn bằng đá, chậu cây, đế lót ly. Nó có việc để làm trên bàn.
• Món có chất liệu đẹp tự thân. Một khối đá có vân lạ, một thớ gỗ đẹp — cái đẹp đó không cần ai tin gì.
• Món nhỏ, không đòi chỗ. Càng nhỏ thì người nhận càng dễ đặt đâu đó mà không phải sắp xếp lại cả căn phòng.

Ngược lại, mấy nhóm nên tránh trong tình huống này: món có hình tượng nặng tính tín ngưỡng, món phải đặt đúng hướng mới “đúng cách”, món cỡ lớn choán chỗ, và món đeo trên người — vì đeo là việc làm hằng ngày, khó từ chối mà cũng khó làm cho qua.

Nói gì lúc trao

Ngắn là tốt. Mấy cách nói dùng được:

“Mình thấy cái này đẹp nên mua tặng bạn.” — Gọn, thật, không đòi hỏi gì.

“Chỗ này làm hàng khéo lắm, mình thích cái vân đá này.” — Chuyển câu chuyện sang phần ai cũng nói được.

“Nghe nói món này hợp với người làm nghề của bạn, mình thì không rành lắm, nhưng thấy nó đẹp.” — Nếu bạn muốn nhắc tới phần ý nghĩa thì đây là cách nhắc mà không áp đặt: nói rõ đó là nghe nói, và cái quyết định vẫn là chuyện đẹp.

Thứ nên tránh: dặn dò cách đặt, cách lau, cách kiêng. Người nhận mà phải nhớ một danh sách việc thì món quà thành một trách nhiệm nhỏ.

Nếu người nhận hỏi thẳng “cái này để làm gì?”

Câu này hay tới, và có thể tới với giọng tò mò thật hoặc giọng hơi trêu.

Cách trả lời đỡ gượng nhất là trả lời đúng mức mình biết. Nếu bạn có tin phần ý nghĩa, nói rằng mình tin, và nói luôn là mình không nghĩ người khác phải tin theo. Nếu bạn cũng không rành, nói thế cũng chẳng sao.

Chỗ hỏng là chỗ cố thuyết phục. Một món quà mà người tặng phải đi bảo vệ luận điểm thì cuộc trò chuyện chuyển từ cảm ơn sang tranh luận, và không ai thắng trong cuộc đó.

Khi bạn tặng vì nếp nhà chứ không vì mình muốn

Có những trường hợp bạn tặng vì bên nhà có nếp như vậy — quà tân gia phải có món mang ý mừng, quà khai trương phải có món mang ý phát đạt. Người nhận có thể không tin, nhưng họ thường hiểu đây là nếp chứ không phải một tuyên bố.

Trong ca này, một câu ngắn giải quyết gọn: “Nhà mình quen tặng món này trong dịp như vậy, bạn cứ để đâu cũng được.” Câu “để đâu cũng được” chính là phần tháo áp lực.

Tặng cho người ta biết là ngại loại đồ này

Khác với “không tin”, có người thật sự ngại — vì tín ngưỡng riêng, vì từng có trải nghiệm không vui, hoặc đơn giản là không thích kiểu đồ này.

Với ca này thì câu trả lời đơn giản: chọn món khác. Sở thích của người nhận đứng trên sở thích của người tặng, và ép một món vào tay người ngại nó thì dù món có đẹp cỡ nào cũng vẫn là ép.

Nếu vẫn muốn giữ chút hơi hướng đó, có đường vòng nhẹ: một món đồ đẹp làm bằng cùng chất liệu nhưng không mang hình tượng nào — một cái chặn giấy bằng đá, một khay gỗ, một cái chuông nhỏ để bàn.

Sau khi tặng thì thôi

Phần này nói ra nghe thừa nhưng lại là chỗ hay hỏng nhất.

Món đã trao rồi thì nó thuộc về người nhận. Họ để trong tủ, để ở góc khuất, hay cất đi — đều là quyền của họ. Hỏi lại “đặt ở đâu rồi”, “có thấy khác gì không” là biến món quà thành một thứ phải báo cáo.

Nếu lần sau tới nhà mà không thấy món đó đâu, cũng đừng đọc ra điều gì. Nhà ai cũng có nhiều món quà và không đủ chỗ cho tất cả. Chuyện đó xảy ra với mọi loại quà, không riêng gì loại này.

Món được tặng ngược lại, từ phía người không tin

Nhìn từ phía bên kia cũng hữu ích. Nếu bạn là người nhận và bạn không tin, thì nhận lấy, cảm ơn, và đặt đâu đó theo ý mình là đủ — không cần đính chính quan điểm ngay tại chỗ.

Việc nhận một món quà không có nghĩa là bạn đồng ý với niềm tin của người tặng. Nó chỉ có nghĩa là bạn ghi nhận việc họ nghĩ tới mình. Phần còn lại, nếu muốn nói, để một dịp khác và nói với tư cách hai người bàn chuyện chứ không phải một người đang cầm quà trên tay.

Ba điều gọn lại

Một, người không tin thường không phản ứng với món đồ, mà phản ứng với lời khẳng định đi kèm — bỏ lời khẳng định thì hết chuyện.

Hai, chọn món mà bỏ hết ý nghĩa phong thuỷ đi nó vẫn đáng có: có nghề, dùng được, chất liệu đẹp, không đòi chỗ. Tránh món phải đeo, món cỡ lớn, món nặng tính tín ngưỡng.

Ba, trao xong thì thôi — đừng hỏi lại đã đặt ở đâu, và đừng đọc ý nghĩa gì nếu lần sau không còn thấy nó.