Món đồ người cũ tặng: giữ, trả, hay buông — và quyết theo cái gì

Khi một mối quan hệ kết thúc — chia tay, ly hôn, hoặc chỉ là nghỉ chơi với một người bạn thân — trong nhà thường còn lại mấy món đồ. Cái vòng người đó tặng, món để bàn hai người cùng chọn, cặp đồ mua đôi mà giờ chỉ còn một nửa có chủ.

Chuyện xử lý mấy món này ít khi được nói tới, nhưng ai trải qua đều biết nó vướng: giữ thì gợn, bỏ thì thấy phũ, mà hỏi ai cũng nhận được mấy câu chung chung.

Trước hết: không có quy tắc nào bắt bạn phải làm gì

Nói rõ điều này ngay vì nó gỡ được phần lớn áp lực. Không có luật nào, cũng không có nếp nào được thống nhất, về việc phải trả lại hay phải bỏ đi một món đã được tặng. Món đã tặng là của người nhận, và quyết định thuộc về bạn.

Ngược lại, cũng không có gì bắt bạn phải giữ. Nhiều người áy náy vì nghĩ bỏ đi là phụ lòng người từng tặng. Nhưng món đồ không có cảm giác, còn bạn thì có — và việc nhìn thấy nó mỗi ngày trong lúc đang cần yên là một cái giá thật.

Nên câu hỏi đúng không phải là nên hay không nên, mà là: món này đang làm gì với mình.

Ba câu để tự quyết

Mình có thật sự thích món đồ này không, tách khỏi người tặng? Có những món bạn vẫn dùng hằng ngày và thấy hợp, chỉ là nó đến từ người đó. Có những món bạn chưa bao giờ thích, chỉ giữ vì phép.

Nhìn thấy nó, mình thấy gì? Có món gợi lên một chuyện vui đã qua và thấy nhẹ. Có món kéo mình về đúng cái đang muốn quên. Đây là câu cho câu trả lời nhanh nhất và thật nhất.

Ba tháng nữa mình còn nghĩ vậy không? Đây là câu chặn quyết định vội. Cảm xúc ngay sau khi kết thúc mạnh hơn nhiều so với vài tháng sau, và rất nhiều người tiếc vì đã bỏ đi trong một buổi tối.

Cách làm được nhiều người thấy nhẹ nhất: cất trước, quyết sau

Nếu chưa rõ, đừng quyết. Gom hết vào một hộp, đóng lại, cất lên chỗ khuất — không phải chỗ bạn mở ra mỗi ngày. Ghi ngày lên nắp hộp. Rồi thôi.

Cách này giải quyết ngay vấn đề trước mắt là không phải nhìn thấy nữa, mà không đóng lại lựa chọn nào. Vài tháng sau mở ra, bạn sẽ thấy phần lớn món trong đó không còn gây gì nữa, và lúc đó quyết rất dễ.

Một chi tiết nhỏ nhưng có ích: đừng mở hộp ra xem vào những hôm đang buồn. Chọn một hôm bình thường, ban ngày, và nếu được thì có ai đó ở gần.

Nếu quyết bỏ: bỏ thế nào

Với món còn tốt, bán lại hoặc cho đi là hợp lý hơn nhiều so với vứt. Nó vẫn dùng được cho ai đó, và bạn không phải mang thêm cảm giác phí phạm.

Với món đeo bằng đá hoặc kim loại, tiệm thu mua đồ cũ là một đường. Với món trang trí, cho người quen hoặc quyên góp là đường gọn. Nếu bạn thấy khó chịu với ý nghĩ món đó xuất hiện lại trong vòng quen biết, thì bán cho tiệm hoặc cho người xa hơn là lựa chọn dễ chịu hơn.

Một việc đáng làm trước khi buông tay: chụp một tấm ảnh. Nghe lạ, nhưng nhiều người thấy đủ. Cái họ cần giữ là ký ức chứ không phải vật, và một tấm ảnh trong máy không chiếm chỗ trên kệ.

Đừng đập, đừng đốt, đừng làm gì mang tính nghi thức mạnh nếu bạn đang giận. Hành động lúc giận hay để lại cảm giác lấn cấn về sau, và nó cũng có phần rủi ro thật với đồ đá, đồ thuỷ tinh.

Khi người kia đòi lại

Chuyện này xảy ra, và nó dễ thành to tiếng hơn giá trị món đồ rất nhiều.

Với món giá trị nhỏ, trả lại thường là cách rẻ nhất về mặt tinh thần. Trả gọn, không kèm lời nào, và xong.

Với món giá trị lớn — nhẫn, vòng vàng, đồ có giấy tờ — thì đây có thể là chuyện pháp lý chứ không chỉ chuyện tình cảm, nhất là trong ly hôn hoặc khi món đó liên quan tới lễ nghi hai bên gia đình. Mỗi trường hợp một khác, nên nếu có tranh chấp thật thì hỏi người có chuyên môn thay vì nghe lời khuyên chung chung.

Điều nên tránh trong mọi trường hợp: dùng món đồ làm quân bài để nói chuyện khác. Giữ lại để ép người kia liên lạc, hoặc trả lại theo cách gây đau — cả hai đều kéo dài đúng cái mà bạn đang muốn kết thúc.

Món do gia đình hai bên tặng

Đây là nhóm khó nhất, vì nó không chỉ liên quan tới hai người.

Đồ cưới, đồ do bố mẹ bên kia tặng, đồ mang tính gia truyền — những món này thường mang ý nghĩa với cả một gia đình. Với đồ gia truyền của bên kia thì trả lại gần như luôn là cách đúng, và nên trả qua một người trung gian bình tĩnh nếu hai bên đang căng.

Với đồ cưới nói chung, nếu hai bên còn nói chuyện được thì bàn cho rõ một lần rồi thôi. Nếu không, tạm cất và để sang giai đoạn sau — vài tháng bình tĩnh thường làm chuyện này gọn hơn nhiều so với tranh luận lúc mọi thứ còn nóng.

Nếu quyết giữ

Giữ cũng là một lựa chọn đàng hoàng, và không ai phải giải thích với ai.

Nếu giữ và vẫn dùng, cách nhiều người thấy nhẹ là đổi một chút gì đó cho nó thành của mình: thay sợi dây, đổi đế, đổi chỗ đặt sang một phòng khác. Món đồ vẫn vậy nhưng chỗ của nó trong nhà thì đã khác.

Nếu giữ mà không dùng, cất gọn là đủ. Đừng để nó nằm chỗ vừa tầm mắt trong khi bạn đang cố không nghĩ tới — đó là cách duy nhất khiến việc giữ trở thành nặng nề.

Và nếu sau này người mới trong đời bạn thấy không thoải mái với món đó, thì đây là chuyện đáng nói thẳng với nhau chứ không phải chuyện lặng lẽ giấu đi. Cái cần xử lúc đó là cuộc trò chuyện, không phải món đồ.

Khi món đó là đồ bạn đang dùng hằng ngày

Nhóm này khác với đồ trưng: một cái vòng đeo suốt, một cái ví, một món để trên bàn làm việc. Bỏ đi thì mất một thứ đang dùng thật, giữ lại thì chạm mặt nó mỗi ngày.

Cách nhiều người thấy ổn là tách hai việc: thay món đó bằng một món khác cùng công dụng trước, rồi mới quyết số phận của món cũ. Khi đã có thứ thay thế, quyết định trở nên nhẹ hơn hẳn vì nó không còn kéo theo chuyện thiếu đồ dùng.

Và nếu bạn không muốn thay, cũng không sao. Rất nhiều người đeo tiếp một món tới khi nó tự cũ đi, rồi một ngày thấy mình không còn nghĩ gì khi nhìn nó nữa. Thời gian làm phần việc đó khá tốt.

Đừng để căn nhà nhắc lại

Có một phần ít ai nghĩ tới: không chỉ món đồ, mà cả chỗ đặt nó cũng gợi nhớ. Cái kệ trống ở đúng chỗ cũ, vết sạch hình vuông trên mặt tủ nơi món đồ từng đứng — mấy thứ đó nhắc còn rõ hơn chính món đồ.

Nên nếu bạn đã cất một món đi, hãy sắp lại luôn chỗ đó trong cùng buổi: kê thứ khác vào, hoặc dịch mấy món còn lại cho kín khoảng trống. Việc này mất mấy phút và nó khép lại câu chuyện gọn hơn nhiều so với để một khoảng trống nằm đó.

Cùng lý do, nếu cả một góc phòng gắn với người đó thì đổi bố trí góc ấy cũng là việc đáng làm — không phải để xoá, mà để căn nhà trở lại là của bạn.

Ba điều gọn lại

Một, không có quy tắc nào bắt bạn phải trả, phải bỏ hay phải giữ. Câu hỏi đúng là món này đang làm gì với mình.

Hai, chưa rõ thì cất vào hộp và ghi ngày. Cất trước quyết sau là cách ít hối tiếc nhất.

Ba, đừng dùng món đồ làm quân bài, và đừng làm gì mang tính nghi thức mạnh lúc đang giận.